Muốn phần mềm nhận đúng khớp và bạn đọc đúng lỗi, mỗi loại đòn võ cần một cách đặt máy riêng: tấn đứng yên cần góc vuông và ống kính ngang hông, đòn tay cần góc ngang ngang vai, đòn chân xoay cần hai góc chéo, bài quyền cần máy cao nhìn xuống. Đặt máy sai là nguồn sai số lớn nhất, lớn hơn mọi khác biệt giữa các ứng dụng.
Bài này gom thành một chỗ những gì cần biết về góc máy, độ cao, khoảng cách, ánh sáng, tốc độ khung hình và cách xoay xở trong căn phòng chật, dành cho võ sinh tự quay ở nhà. Kỹ thuật đòn thì theo thầy; ở đây chỉ bàn chuyện làm sao cho video đủ tốt để học từ nó.
Vì sao góc máy quyết định gần hết độ tin của con số
Ống kính điện thoại biến không gian ba chiều thành một tấm hình phẳng. Mọi phép đo góc khớp đều tính trên tấm hình phẳng đó. Khi một đoạn chi như cẳng chân hay cánh tay nằm song song với mặt ống kính, chiều dài và góc của nó hiện ra gần đúng thật. Khi nó chĩa về phía máy hoặc ra xa máy, nó bị rút ngắn trong hình, và góc tính ra có thể lệch rất xa so với thật.
Ví dụ giả định: một người co gối đúng chín mươi độ. Nhìn từ ngang, máy đo được xấp xỉ chín mươi độ. Đứng xoay chéo một chút so với máy, cùng tư thế đó có thể được đo thành con số khác hẳn, vì đùi bị rút ngắn trong hình. Không có gì sai trong phần mềm; nó chỉ tính đúng trên một tấm hình đã bị chiếu lệch.
Vì thế nguyên tắc đầu tiên khi đặt máy là: xác định mặt phẳng chính của động tác, rồi đặt ống kính vuông góc với mặt phẳng đó. Đòn đá tống trước, đinh tấn, đấm thẳng diễn ra chủ yếu trên mặt phẳng bên, nên nhìn ngang. Lỗi gối đổ vào trong ở trung bình tấn nằm trên mặt phẳng trước, nên nhìn chính diện. Đòn xoay không nằm gọn trên mặt phẳng nào, nên cần hai góc và chấp nhận số liệu kém tin hơn.
Nguyên tắc thứ hai là độ cao: ống kính nên ngang tầm khớp quan trọng nhất của động tác. Máy đặt dưới sàn nhìn lên làm gối, chân trông cao hơn thật; máy đặt trên tủ nhìn xuống làm tấn trông sâu hơn thật. Ghi độ cao ống kính vào sổ cùng với số đo, như ghi một phần của kết quả.
Bảng chọn góc máy theo loại đòn
Bảng này là điểm xuất phát. Khi đã quen, bạn điều chỉnh theo kiểu đòn và chuẩn của môn mình.
| Loại động tác | Góc chính | Độ cao ống kính | Góc phụ | Tốc độ khung hình |
|---|---|---|---|---|
| Tấn đứng yên (trung bình tấn, đinh tấn) | Ngang hoặc chính diện tuỳ lỗi cần xem | Ngang hông lúc đã hạ tấn | Góc còn lại | Mức thường |
| Thế thủ, di chuyển | Chéo phía trước khoảng bốn mươi lăm độ | Ngang ngực | Chính diện | Mức thường, cao hơn khi có ra đòn |
| Đòn tay thẳng | Ngang, vuông góc hướng đòn | Ngang vai | Chính diện để xem đường nắm tay | Quay chậm |
| Đòn chân thẳng | Ngang, vuông góc hướng đá | Ngang hông | Chính diện để xem chân trụ | Quay chậm |
| Đòn chân xoay | Chéo phía chân trụ | Ngang hông | Chéo phía sau | Quay chậm mức cao nhất |
| Thăng bằng một chân | Chính diện | Ngang hông | Ngang | Mức thường |
| Bài quyền | Cao, chếch xuống | Cao hơn đầu | Ngang hông cho thế dừng cần đo | Mức thường |
Cột tốc độ khung hình nói về nhu cầu, không phải mức cụ thể, vì mỗi điện thoại có các mức khác nhau. Nguyên tắc chung: động tác càng nhanh càng cần nhiều khung hình mỗi giây, và càng nhiều khung hình thì càng cần nhiều ánh sáng.
Khoảng cách, khung hình và ống kính
Đủ xa để không bị cắt, đủ gần để không bé. Người phải chiếm phần lớn chiều cao khung hình, nhưng thừa khoảng trống ở mọi phía cho tay chân duỗi hết. Đứng thử động tác lớn nhất của buổi, như đòn đá cao nhất, kiểm khung hình trước khi quay thật.
Khung dọc hay ngang. Tấn và thế đứng một chân hợp khung dọc vì người cao hơn rộng. Đòn chân, bước tấn dài, di chuyển hợp khung ngang. Đừng đổi giữa chừng trong cùng một loạt đo vì tỷ lệ thay đổi.
Cẩn thận với ống kính góc rộng. Nhiều điện thoại có ống kính góc siêu rộng, tiện khi phòng chật nhưng làm méo hình ở rìa khung: tay chân gần mép trông dài ra hoặc cong đi. Nếu buộc dùng, đứng gần giữa khung hình và chấp nhận số đo kém chính xác hơn. Khi có chỗ lùi, ống kính thường cho hình ít méo hơn.
Cùng vị trí, mỗi lần. Đánh dấu chân máy và chỗ đứng trên sàn, ghi độ cao ống kính. Hai buổi đặt máy khác nhau thì con số không so được, dù bạn tập giống hệt.
Ánh sáng, trang phục và nền
Phần mềm ước lượng tư thế dựa vào việc phân biệt được người với nền. Ba yếu tố dưới đây quyết định việc đó, và cả ba đều rẻ để sửa.
- Ánh sáng chiếu vào người, không chiếu vào máy: cửa sổ nên ở phía sau hoặc bên cạnh máy. Người đứng trước cửa sổ sáng thành bóng đen, khớp bị đoán sai.
- Đủ sáng cho quay chậm: quay nhiều khung hình mỗi giây trong phòng tối cho hình nhiễu và nhòe. Bật thêm đèn, hoặc chọn giờ tập có ánh sáng tự nhiên.
- Tránh đèn nhấp nháy: một số đèn trong nhà tạo sọc hoặc nhấp nháy khi quay chậm. Thử quay vài giây trước, nếu thấy sọc thì đổi đèn hoặc đổi giờ.
- Quần áo tương phản với nền: võ phục trắng trên tường trắng làm biên người mờ đi. Quần áo màu khác nền, ôm vừa đủ để thấy gối và khuỷu khi đo.
- Nền gọn: dẹp quần áo treo, chậu cây, khung tranh có hình người phía sau. Tránh gương lớn trong khung hình vì máy có thể nhận hình phản chiếu.
- Chỉ một người trong khung: khi đo, những người khác đứng ra ngoài, kể cả người đang cầm đích giúp bạn nếu không cần thiết.
Sau khi đã sửa ba yếu tố này, nếu phần mềm vẫn nhảy điểm khớp liên tục ở tư thế đứng yên, thử một ứng dụng khác hoặc kiểm phiên bản hiện hành; khả năng nhận diện khác nhau giữa các công cụ và thay đổi theo bản cập nhật.
Xoay xở trong căn phòng chật
Phần lớn người tự tập ở thành phố không có đủ ba bốn mét lùi máy. Vài cách xử lý thực tế:
- Tận dụng đường chéo dài nhất của phòng: đặt máy ở một góc, đứng ở góc đối diện.
- Chia động tác: quay riêng phần thân dưới cho tấn và chân, riêng phần thân trên cho tay, thay vì cố thu cả người.
- Đưa máy ra ngoài cửa phòng hoặc ra hành lang, quay vào trong nếu nhà có lối đi thẳng.
- Dùng chân máy kẹp gắn lên kệ cao để có thêm khoảng cách theo chiều đứng, đặc biệt cho bài quyền.
- Với đòn chân, chuyển ra sân, sân thượng, hoặc khoảng trống ở nhà văn hoá, công viên vào giờ vắng, nhớ không quay người lạ.
- Chấp nhận dùng ống kính góc rộng khi buộc phải, đứng giữa khung, và chỉ so các con số chụp cùng điều kiện.
Phòng chật cũng là phòng dễ va đập. Trước khi quay đòn chân hay xoay người, đi một vòng kiểm cạnh bàn, quạt, đèn, cửa kính, và cất điện thoại không dùng khỏi sàn.
Lưu, đặt tên và bảo vệ video tập
Một buổi tập có thể tạo ra hàng chục đoạn video. Nếu không sắp xếp ngay, sau một tháng bạn có cả trăm tệp không biết cái nào là gì. Cách đơn giản: mỗi buổi một thư mục đặt theo ngày; mỗi tệp đặt tên gồm động tác, bên trái hay phải, góc máy. Xoá ngay những đoạn quay hỏng, chỉ giữ đoạn dùng được và một đoạn làm mốc mỗi tuần.
Video tập ở nhà ghi lại nội thất, người thân, đôi khi cả giấy tờ trên bàn. Kiểm khung hình trước khi quay, và nếu dùng dịch vụ lưu trữ trực tuyến thì đặt chế độ riêng tư. Ứng dụng phân tích đòi tải video lên máy chủ thì đọc phần điều khoản về việc lưu giữ và sử dụng dữ liệu; nếu có lựa chọn xử lý ngay trên máy, ưu tiên lựa chọn đó.
Khi muốn nhờ chatbot sắp xếp danh sách video hay lập lịch quay, bạn chỉ cần gửi danh sách tên tệp và ghi chú bằng chữ. Câu lệnh mẫu: "Đây là danh sách video tự quay tập võ trong ba tuần, tên tệp gồm ngày, động tác, bên, góc máy. Hãy lập bảng theo động tác, đánh dấu động tác nào thiếu góc phụ, gợi ý lịch quay bổ sung tuần tới." Không gửi video có mặt người khác.
An toàn khi vừa tập vừa quay, và khi nào dừng
Quay video dễ làm người tập quên an toàn: cố đá thêm một lần cho đẹp khung hình, cố giữ tấn thêm vài giây vì máy vẫn đang quay. Hãy đặt giới hạn số lần và thời gian trước buổi tập, quay xong thì dừng đúng giới hạn. Đừng bao giờ vừa cầm điện thoại vừa ra đòn, và không để điện thoại hay chân máy trên sàn trong vùng di chuyển, giẫm phải là trượt ngã.
Đau nhói ở khớp, đau tăng dần qua các buổi, sưng, tê lan xuống tay chân, va đầu hay choáng là những lý do dừng tập ngay và, nếu không hết sau nghỉ ngơi, đi khám ở cơ sở y tế. Video giúp bạn kể lại cho bác sĩ đã ngã hay vặn người thế nào, nhưng không thay được việc khám, và không ai nên tự chẩn đoán dựa vào khung hình.
Nếu bạn tập một mình ở nhà, cho người thân biết giờ bạn tập, nhất là khi tập đòn chân, xoay người hay thăng bằng. Đặt điện thoại ở chỗ với tới được nhanh khi cần gọi, không phải trên kệ cao mà chỉ với được bằng ghế. Những chi tiết nhỏ này không làm buổi tập phức tạp hơn bao nhiêu, nhưng khác biệt rất lớn khi lỡ có chuyện.
Câu hỏi thường gặp
Có cần mua chân máy chuyên dụng không?
Không bắt buộc. Một chồng sách, một hộp đựng đồ, hay chân máy mini rẻ tiền đều được, miễn là máy đứng yên và ống kính không chúc lên chúc xuống quá nhiều. Chân máy kẹp gắn được lên kệ hay lan can thì tiện cho bài quyền vì đặt được cao. Quan trọng nhất là đặt ở cùng vị trí mỗi lần.
Dùng camera trước để vừa tập vừa nhìn màn hình có được không?
Được cho việc soi gương tức thời, nhưng camera trước thường cho chất lượng hình thấp hơn camera sau, nhất là khi quay chậm. Nhìn màn hình khi tập cũng làm bạn quay đầu, lệch tư thế. Khi cần số đo, dùng camera sau, xem lại sau khi tập.
Quay chậm có làm ứng dụng ước lượng tư thế chạy kém đi không?
Một số ứng dụng phân tích trực tiếp chỉ hỗ trợ tốc độ khung hình thường. Cách làm phổ biến là quay chậm bằng ứng dụng camera có sẵn, rồi mở video đó trong ứng dụng phân tích nếu nó cho nhập tệp. Kiểm phiên bản hiện hành của công cụ bạn dùng.
Có cần bật chế độ chống rung không?
Khi máy đặt cố định trên chân máy, chống rung điện tử đôi khi cắt bớt rìa khung và làm hình dịch nhẹ, không cần thiết. Nhiều người tắt đi khi quay cố định. Khi bắt buộc cầm tay, chống rung giúp hình bớt lắc, nhưng số đo vẫn kém tin hơn máy cố định.
Quay ngoài công viên có cần lưu ý gì?
Chọn chỗ vắng, giờ vắng, khung hình không lọt người lạ, nhất là trẻ em. Nếu có người đi vào khung, cắt đoạn đó hoặc làm mờ trước khi lưu lâu dài. Tôn trọng quy định của nơi công cộng, không chiếm lối đi, và không tập binh khí ở nơi đông người.